Laat minima zorg- en vrijwilligerswerk doen

14-12 2010 | 03:26 | Door: Carolien Stam IN ZORG EN WELZIJN

Vrijwel alle mensen die in armoede leven hebben gezondheidsproblemen. Dat moet allereerst worden aangepakt willen deze mensen uit de armoedespiraal komen. Dat blijkt uit het onderzoek “Nergens in beeld” naar armoede in Roosendaal door het Verwey-Jonker Instituut. ‘De meeste mensen hebben zoveel problemen dat ze niet toekomen aan toeleiding naar betaalde arbeid.’

‘Het algemene beleid is erop gericht om armoede aan te pakken door betaald werk te vinden. Uit ons onderzoek blijkt dat voor mensen die in armoede leven, eerst de problemen in de privésfeer aangepakt moeten worden.’ Dat zegt Trudi Nederland, projectleider van het onderzoek “Nergens in beeld” naar armoede in Roosendaal. Teams van ex-bijstandsgerechtigden trokken de Roosendaalse wijken in om verborgen armoede op te sporen.

Wantrouwen
Het onderzoek is gebaseerd op gesprekken die de leden van de Samen Tegen Armoede-teams (STA-teams) met 337 huishoudens op een minimum inkomen in Roosendaal voerden. Trudi Nederland van het Verwey-Jonker Instituut: ‘De directe benadering van minima door mensen die zelf in een armoedesituatie hebben gezeten, werkt heel goed. De geïnterviewde mensen verliezen het wantrouwen tegen officiële instanties.’

Spiraal
Opmerkelijke uitkomst van het onderzoek is dat gezondheidsproblemen de belangrijkste reden zijn dat mensen niet meer uit de neerwaartse spiraal komen. ‘Voor veel mensen die op het minimum niveau moeten leven geldt dat hun privé problemen zich opstapelen,’ zegt Trudi Nederland. ‘Ondersteuning van de persoonlijke levenssfeer is daarom de eerste stap om verder te kunnen. Het gaat om simpele zaken als ondersteuning bij het huishouden, bij de administratie, boodschappen doen en bij verbetering van de gezondheid.’

Betaalde arbeid
Pas nadat mensen met hun persoonlijke problemen zijn geholpen, zijn er mogelijkheden om iets te doen met de andere leefdomeinen: werk en inkomen en het sociale leven. ‘Het beleid van de Wet Werk en Bijstand is er op gericht dat mensen deelnemen aan betaalde arbeid om uit de armoede te komen. Maar het percentage mensen dat uiteindelijk zijn baan langer dan een jaar houdt, is bijzonder laag,’ aldus de onderzoekster.

Zinnig werk
Volgens Trudi Nederland is het voor mensen die in armoede leven effectiever om hen een goede overstap naar een maatschappelijke rol te bieden. Door ze in de sectoren van zorg en vrijwillige hulp zinnig werk te laten doen en daar ook een goede onkostenvergoeding tegenover te stellen. ‘Het is belangrijk voor het zelfvertrouwen van mensen om werk te doen waar je zelf ook trots op kunt zijn.’

Ommekeer
De onderzoekster pleit voor een integraal beleid van Wmo en Wwb door gemeenten. ‘De ondersteuning van de zelfredzaamheid in de privé sfeer is een aanknopingspunt voor het bevorderen van de participatie. Wmo gaat over participatie en Wwb volgt daarop door mensen te helpen een plaats op de arbeidsmarkt te vinden. Dat is een andere manier van werken voor gemeenten dan je alleen richten op arbeidsmarkttoeleiding. Ik zie op lokaal niveau bij veel wethouders dat er politiek draagvlak is voor deze ommekeer.’